Στα χωριά της βόρειας Άνδρου, οι αυλές των σπιτιών ήταν πάντα γεμάτες αρώματα. Ανάμεσα στα βασιλικά, τις λεμονιές και τα γιασεμιά, σχεδόν πάντα υπήρχε και μια γλάστρα με αρμπαρόριζα. Ένα ταπεινό αλλά πολύτιμο φυτό, που οι παλιές νοικοκυρές ήξεραν να αξιοποιούν με πολλούς τρόπους.

Η αρμπαρόριζα αρωμάτιζε γλυκά του κουταλιού, μαρμελάδες και σιρόπια. Όμως μια από τις πιο αγαπημένες χρήσεις της ήταν το σπιτικό λικέρ. Οι γιαγιάδες μάζευαν τα φρέσκα φύλλα από την αυλή, τα έπλεναν προσεκτικά και τα άφηναν να δώσουν το άρωμά τους μέσα σε τσίπουρο ή καθαρό οινόπνευμα. Το βάζο έμενε για μέρες στο παράθυρο ή στον ήλιο, μέχρι το ποτό να γεμίσει με το λεπτό άρωμα που θυμίζει τριαντάφυλλο.

Όταν το λικέρ ήταν έτοιμο, το φύλαγαν σε γυάλινα μπουκάλια στο ντουλάπι και το κερνούσαν σε γιορτές, επισκέψεις και χαρές του σπιτιού. Ήταν το κέρασμα της φιλοξενίας: ένα μικρό ποτηράκι λικέρ αρμπαρόριζας, μαζί με ένα γλυκό ή λίγους ξηρούς καρπούς.

Για τους ανθρώπους της βόρειας Άνδρου, αυτά τα απλά σπιτικά λικέρ δεν ήταν μόνο ποτό. Ήταν μνήμες από αυλές γεμάτες ζωή, από τα χέρια των γιαγιάδων που ήξεραν να μετατρέπουν τα αρώματα της φύσης σε μικρούς θησαυρούς του σπιτιού.

Φέτος, ο σύλλογός μας είχε τη χαρά να κεράσει τους παρευρισκόμενους στην εκδήλωση της κοπής της πίτας και στον χορό μας χειροποίητο λικέρ αρμπαρόριζας και παραδοσιακό τσίπουρο. Ένα μικρό κέρασμα, γεμάτο όμως αρώματα και μνήμες από τις αυλές και τα σπίτια των χωριών της βόρειας Άνδρου,  Καλλιβάρι,  Βαρίδι,  Σιδόντα,  Χάρτες,  Μερμυγκιές,  κλπ. Με αυτόν τον τρόπο κρατάμε ζωντανές τις γεύσεις, τα αρώματα και τις όμορφες συνήθειες που μας κληροδότησαν οι παλαιότεροι, συνεχίζοντας την παράδοση της ανδριώτικης φιλοξενίας.

Κείμενο / φωτογραφία : Σταύρα Μαρία