Κάθε γωνιά της Ελλάδας έχει το δικό της πασχαλινό τραπέζι, με γεύσεις και αρώματα που διατηρούνται αναλλοίωτα μέσα στον χρόνο. 

Στην Άνδρο, το Πάσχα γιορτάζεται με έναν ιδιαίτερο τρόπο: με τον Λαμπριάτη, ένα μοναδικό πιάτο που συνδυάζει παράδοση, οικογενειακές στιγμές και την αίσθηση της αναγέννησης που συνοδεύει τη Λαμπρή.

Πρόκειται για κατσίκι ή αρνί γεμιστό, ψημένο αργά στο φούρνο του χωριού, με ξεχωριστά υλικά που δίνουν έναν ιδιαίτερο, μελωμένο χαρακτήρα στο πιάτο. Κάθε φούρνος χωράει 6 με 7 “Λαμπριάτες”. Στον Λαμπριάτη, ξεχωριστή θέση έχουν τα αυγά – όπως λένε οι παλιοί, “βάζουμε 33, όσα και τα χρόνια του Χριστού”. Άλλοι πάλι υπολογίζουν τα αυγά με βάση τα κιλά του ζώου. Κάθε χωριό κρατά τα δικά του μυστικά, και κάθε νοικοκυριό τη δική του εκδοχή.

Η γέμιση θυμίζει στην εμφάνιση μια ομελέτα, ενώ το άρωμά της παραπέμπει στη μυρωδιά της μαγειρίτσας.  

Το ψήσιμο είναι μια ιεροτελεστία από μόνο του. Ο φούρνος ανάβει από νωρίς το βράδυ του Μεγάλου Σαββάτου, η είσοδός του «σφραγίζεται» με ένα παραδοσιακό μείγμα από στάχτη, πίτουρο και πηλόχωμα, κι έτσι το φαγητό αφήνεται να σιγοψηθεί με υπομονή μέχρι το ξημέρωμα.

Η παρασκευή του Λαμπριάτη είναι οικογενειακή υπόθεση. Συνήθως οι μεγαλύτεροι αναλαμβάνουν το γέμισμα και το ράψιμο του ζώου, ενώ οι νεότεροι βοηθούν και μαθαίνουν. Το άνοιγμα του φούρνου το μεσημέρι της Κυριακής είναι μια στιγμή χαράς και ανυπομονησίας για όλη την οικογένεια.  

Όσα χρόνια κι αν περάσουν, ο Λαμπριάτης κρατά γερά τη θέση του στο πασχαλινό τραπέζι, ως σταθερό σύμβολο της γαστρονομικής και πολιτισμικής κληρονομιάς της Άνδρου.  

Επιμέλεια: Ζούμπου Μυρσίνη

Φωτογραφίες: Δημήτρης Αντωνέλλος & gastronomos.gr